E-ticaret muhasebesi ve mali müşavir: satıcıların bilmesi gerekenler
İnternetten satış yapan bir işletmenin muhasebesi, klasik bir mağazanın muhasebesinden epey farklı. Satışlar birden fazla kanaldan gelir, paranın büyük kısmı bankaya değil önce bir pazaryerine ya da ödeme kuruluşuna girer ve her siparişin arkasında komisyon, kargo ve iade kalemleri vardır. Bu yazıda e-ticaret muhasebesinin neleri kapsadığını ve bir e-ticaret muhasebecisi ya da mali müşaviriyle çalışırken nelere dikkat etmek gerektiğini anlatıyoruz.
E-ticaret muhasebesi neleri kapsar
- Satış faturalarının düzenlenmesi ve kaydı
- Trendyol, Hepsiburada, Amazon ve n11 gibi pazaryerlerinin hakediş ve komisyon kayıtları
- Shopify, ikas veya kendi sitesinden yapılan satışlarda iyzico, PayTR gibi ödeme kuruluşlarıyla mutabakat
- Kargo, iade ve iptal kayıtları
- Stok ve satılan malın maliyeti
- KDV, muhtasar ve geçici vergi beyannameleri
- Yurt dışına satışta mikro ihracat ve ETGB kayıtları
Şahıs şirketi mi, limited şirket mi?
Online satışa başlayanların ilk sorusu genelde bu. Şahıs şirketi daha kolay ve düşük maliyetle kurulur, kazancı gelir vergisine tabidir. Limited şirkette kuruluş ve muhasebe maliyeti daha yüksektir, kazancı kurumlar vergisine tabidir ve ortak almak ya da yatırım almak açısından daha esnektir. Hangisinin uygun olduğu beklenen ciroya, kâr marjına ve büyüme planına bağlıdır. Genç girişimcilere yönelik kazanç istisnası gibi düzenlemelerin şartlarını da bu karar sırasında mali müşavirinizle birlikte kontrol edin.
İnternetten satışta fatura
İnternet üzerinden satış yapan işletmeler e-arşiv fatura uygulamasına dahil olmak zorundadır. Belirli bir ciroyu aşan işletmeler ayrıca e-fatura ve e-defter uygulamasına geçer. Her satış için fatura düzenlenir, pazaryerinin size kestiği komisyon ve hizmet faturaları da gider olarak kaydedilir. Size hangi eşiğin uygulanacağını her yıl güncel düzenlemelerden kontrol edin, çünkü tutarlar değişiyor.
Pazaryeri muhasebesi: Trendyol, Hepsiburada ve Amazon
Pazaryerinde satış yapan bir işletmede bankaya giren tutar satış tutarı değildir. Pazaryeri komisyonu, kargo bedelini, kampanya katılım payını ve iadeleri düşerek ödeme yapar. Muhasebede satış brüt tutarıyla, kesintiler ise pazaryerinin düzenlediği faturalarla ayrı ayrı kaydedilir. Hakediş raporları banka hareketleriyle her ay karşılaştırılmazsa farklar birikir ve yıl sonunda açıklanamaz hâle gelir.
Shopify ve kendi sitesinden satış
Shopify, ikas veya Ticimax ile kendi sitesinden satış yapan işletmelerde tahsilat bir ödeme kuruluşu üzerinden yapılır. Komisyon ve taksit kesintileri, bloke süreleri ve iadeler ödeme kuruluşunun hakediş raporunda yer alır. Mantık burada da aynıdır: satış faturadan, kesintiler ödeme kuruluşunun raporundan kaydedilir ve bankaya giren tutarla her ay mutabakat yapılır.
E-ihracat ve mikro ihracat
Yurt dışındaki müşterilere doğrudan satış yapan işletmeler, belirli tutar ve ağırlık sınırları içindeki gönderilerde mikro ihracat (ETGB) yöntemini kullanabilir. Bu satışlarda ihracat faturası, ETGB belgesi ve kargo kayıtlarının birbiriyle eşleşmesi gerekir. Eşleşmeyen belgeler KDV iadesi ve ihracat istisnası açısından sorun çıkarabilir.
Yurt dışında şirketi olan satıcılar
Amazon.com veya Shopify üzerinden ABD, İngiltere ya da AB'deki bir şirketle satış yapan girişimcilerin muhasebesi iki taraflıdır. Yurt dışı şirketin kayıtları o ülkenin kurallarına göre, genelde Xero veya QuickBooks Online'da tutulur ve oradaki vergi danışmanı için beyana hazır hâle getirilir. Şirket sahibi Türkiye'de oturuyorsa kâr payları ve diğer kazançların Türkiye'deki vergi durumu ayrıca değerlendirilir. İki tarafın kayıtlarının birbiriyle tutarlı olması ileride çıkabilecek soruların önüne geçer.
E-ticaret mali müşaviri ne yapar?
Mali müşavirin temel işi yasal defterlerin tutulması, beyannamelerin verilmesi ve vergi mevzuatına uyumun takibidir. E-ticaret işletmelerinde buna pazaryeri ve ödeme kuruluşu mutabakatları, stok ve maliyet takibi ve e-ihracat belgeleri eklenir. Büyüyen işletmelerde kanal bazında kârlılık, nakit akışı tahmini ve yönetim raporları da ihtiyaç hâline gelir.
Muhasebecinize sorabileceğiniz sorular
- Pazaryeri hakedişleri her ay banka hareketleriyle karşılaştırılıyor mu?
- Komisyon, kargo ve kampanya kesintileri ayrı hesaplarda mı izleniyor?
- Stok ve satılan malın maliyeti nasıl hesaplanıyor?
- Mikro ihracat satışlarında ETGB ve fatura eşleştirmesini kim yapıyor?
- Trendyol, Hepsiburada ve kendi siteniz için ayrı ayrı kârlılık raporu alabiliyor musunuz?
- Yurt dışında şirketiniz varsa iki tarafın kayıtları nasıl koordine ediliyor?
Sık yapılan hatalar
- Bankaya giren net tutarın satış olarak kaydedilmesi
- Pazaryeri komisyon faturalarının kaydedilmemesi ya da geç kaydedilmesi
- İade ve iptallerin faturalarla eşleştirilmemesi
- Stok sayımı yapılmadan maliyetin alışlardan hesaplanması
- Kişisel ve işletme hesaplarının birbirine karıştırılması
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Kendi yapınızla ilgili sorularınız için finance@teamsfinance.com adresine yazabilirsiniz.